Strona główna » Blog » Sygnaliści w szkole – czy procedura jest obowiązkowa?

Sygnaliści w szkole – czy procedura jest obowiązkowa?

Ustawa o ochronie sygnalistów wprowadziła nowe obowiązki związane ze zgłaszaniem naruszeń prawa, ochroną osób zgłaszających nieprawidłowości oraz podejmowaniem działań następczych. Przepisy te mają znaczenie również dla szkół, przedszkoli i innych placówek oświatowych. Dyrektorzy muszą wiedzieć, kiedy konieczne jest wdrożenie procedury zgłoszeń wewnętrznych, jak prawidłowo przyjmować zgłoszenia oraz w jaki sposób chronić osoby, które informują o możliwych naruszeniach prawa.

Czy każda szkoła musi mieć własną procedurę dla sygnalistów? Kto odpowiada za jej przygotowanie i wdrożenie? Jakie obowiązki ma dyrektor placówki oświatowej?

W tym artykule wyjaśniamy najważniejsze zagadnienia związane z ochroną sygnalistów w oświacie oraz przedstawiamy praktyczne wskazówki dotyczące przygotowania placówki do stosowania obowiązujących przepisów.

Kim jest sygnalista w szkole lub przedszkolu?

Sygnalista to osoba fizyczna, która zgłasza lub ujawnia publicznie informację o naruszeniu prawa, uzyskaną w kontekście związanym z pracą, i która ma uzasadnione podstawy, by sądzić, że informacja jest prawdziwa oraz dotyczy naruszenia prawa objętego ustawą.

W placówkach oświatowych sygnalistą może być między innymi nauczyciel, pracownik administracji, pracownik obsługi lub inna osoba wykonująca pracę na rzecz placówki. Ustawa obejmuje również określone inne grupy osób, np. stażystów, wolontariuszy i osoby świadczące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych.

Warto podkreślić, że sygnalista nie jest po prostu osobą zgłaszającą każdy konflikt, problem organizacyjny czy naruszenie regulaminu szkoły. Zgłoszenie musi dotyczyć naruszenia prawa należącego do zakresu określonego w ustawie lub w prawidłowo ustanowionej procedurze wewnętrznej, z uwzględnieniem ustawowych zasad ochrony.

Jakie nieprawidłowości mogą być zgłaszane w placówce oświatowej?

Zakres zgłoszeń zależy od charakteru zdarzenia i przepisów, których może dotyczyć naruszenie. Przykładowo mogą to być informacje o:

  • naruszeniach dotyczących zamówień publicznych;
  • nieprawidłowościach w gospodarowaniu środkami publicznymi, jeżeli dotyczą obszaru objętego ustawą;
  • naruszeniach przepisów dotyczących ochrony danych osobowych;
  • naruszeniach przepisów o ochronie środowiska;
  • działaniach mogących naruszać przepisy dotyczące bezpieczeństwa produktów i ich zgodności z wymogami;
  • naruszeniach prawa pracy, jeśli mieszczą się w zakresie ustawy;
  • innych naruszeniach należących do dziedzin wskazanych w ustawie o ochronie sygnalistów.

Nie każda skarga pracownika ani każde podejrzenie niewłaściwego zachowania automatycznie podlega procedurze dla sygnalistów. Dyrektor powinien rozróżniać zgłoszenia dotyczące naruszeń prawa objętych ustawą od spraw wymagających rozpatrzenia w ramach innych procedur obowiązujących w placówce.

Ustawa o sygnalistach w szkole – czy procedura zgłoszeń wewnętrznych jest obowiązkowa?

Podstawowym aktem prawnym regulującym ochronę sygnalistów jest ustawa z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów. Jej przepisy dotyczą między innymi zasad dokonywania zgłoszeń, ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa oraz obowiązków podmiotów przyjmujących zgłoszenia.

Zgodnie z art. 23 ustawy obowiązek ustanowienia procedury zgłoszeń wewnętrznych dotyczy co do zasady podmiotów prawnych, na rzecz których według stanu na 1 stycznia lub 1 lipca danego roku pracę zarobkową wykonuje co najmniej 50 osób. Ustawa przewiduje również szczególne zasady i wyjątki, w tym dotyczące niektórych jednostek samorządu terytorialnego.

Nie można zatem przyjąć, że każda szkoła, przedszkole lub placówka oświatowa automatycznie musi mieć własną procedurę ani że każda jest z tego obowiązku zwolniona. Konieczna jest analiza statusu prawnego jednostki, sposobu organizacji zatrudnienia oraz przepisów mających zastosowanie do konkretnej placówki.

Jak ustalić, czy placówka musi wdrożyć procedurę?

Przed podjęciem decyzji warto przeanalizować następujące kwestie:

1. Kto jest właściwym podmiotem?

Należy ustalić, jaki podmiot prawny jest właściwy dla obowiązków wynikających z ustawy. W przypadku szkół publicznych i innych jednostek prowadzonych przez samorząd istotne jest uwzględnienie ich statusu organizacyjnego oraz zasad wykonywania obowiązków przez jednostki organizacyjne samorządu.

2. Ile osób wykonuje pracę zarobkową?

Przy ustalaniu ustawowego progu należy uwzględnić zasady określone w art. 23 ustawy. Nie chodzi wyłącznie o prostą liczbę etatów wpisanych do arkusza organizacyjnego. Ustawa uwzględnia pracowników w przeliczeniu na pełne etaty oraz określone osoby świadczące pracę za wynagrodzeniem na innych podstawach.

3. Czy mają zastosowanie szczególne wyjątki?

W przypadku jednostek samorządu terytorialnego należy zweryfikować między innymi art. 23 ust. 4 i 5 ustawy. Przepisy przewidują szczególne rozwiązania dotyczące jednostek organizacyjnych gmin i powiatów liczących mniej niż 10 000 mieszkańców.

4. Czy placówka dobrowolnie wdroży procedurę?

Podmioty, które nie są objęte obowiązkiem ustawowym, mogą ustanowić procedurę zgłoszeń wewnętrznych na zasadach przewidzianych w ustawie. Takie rozwiązanie może pomóc w uporządkowaniu sposobu zgłaszania i analizowania nieprawidłowości.

Szczególnej uwagi wymaga sytuacja, w której organ prowadzący obsługuje kilka szkół lub przedszkoli. Nie należy automatycznie sumować ani rozdzielać zatrudnienia bez uprzedniego ustalenia, który podmiot prawny podlega ocenie i jakie przepisy mają do niego zastosowanie.

Jakie obowiązki ma dyrektor szkoły w związku z ochroną sygnalistów?

Zakres odpowiedzialności dyrektora zależy od tego, czy jest on osobą odpowiedzialną za wykonanie obowiązków ustawowych w danej placówce, czy zadania te realizuje inny właściwy podmiot lub organ.

Jeżeli szkoła lub inny właściwy podmiot jest zobowiązany do ustanowienia procedury zgłoszeń wewnętrznych, należy zapewnić zgodność przyjętych rozwiązań z ustawą.

W praktyce przygotowanie placówki powinno obejmować kilka istotnych obszarów.

1. Opracowanie procedury zgłoszeń wewnętrznych

Procedura powinna określać sposób przyjmowania zgłoszeń naruszeń prawa i podejmowania działań następczych. Musi uwzględniać wymagania ustawowe, a nie być wyłącznie ogólnym dokumentem informującym o możliwości zgłaszania nieprawidłowości.

W szczególności należy określić:

  • kto może dokonywać zgłoszeń;
  • jakie naruszenia mogą być zgłaszane w ramach procedury;
  • jakie kanały zgłoszeń będą dostępne;
  • kto jest upoważniony do przyjmowania zgłoszeń;
  • kto będzie prowadzić działania następcze;
  • w jaki sposób zapewniona zostanie poufność;
  • jak będzie prowadzona dokumentacja zgłoszeń;
  • jakie zasady ochrony sygnalistów będą stosowane;
  • jakie prawa przysługują osobie dokonującej zgłoszenia.

Procedura powinna odpowiadać rzeczywistej strukturze organizacyjnej placówki i jasno określać odpowiedzialność poszczególnych osób.

2. Przeprowadzenie wymaganych konsultacji

Zgodnie z ustawą procedurę zgłoszeń wewnętrznych ustala się po konsultacjach z zakładową organizacją związkową albo przedstawicielami osób świadczących pracę na rzecz podmiotu prawnego, wyłonionymi w trybie przyjętym w tym podmiocie, jeżeli nie działa w nim zakładowa organizacja związkowa.

Konsultacje trwają od 5 do 10 dni od przedstawienia projektu procedury.

Oznacza to, że nie wystarczy przygotować dokumentu i od razu ogłosić go jako obowiązującego. Trzeba również zachować właściwy tryb jego ustanowienia.

3. Wyznaczenie osób odpowiedzialnych za przyjmowanie zgłoszeń

Placówka powinna określić, kto będzie przyjmował zgłoszenia i kto będzie podejmował działania następcze. Osoby wykonujące te zadania muszą posiadać odpowiednie upoważnienia i być zobowiązane do zachowania poufności.

Warto zwrócić uwagę na sytuacje, w których zgłoszenie dotyczy bezpośrednio dyrektora lub osoby odpowiedzialnej za obsługę zgłoszeń. Procedura powinna uwzględniać sposób postępowania, który ogranicza ryzyko konfliktu interesów.

Przyjmowanie zgłoszeń można powierzyć również odpowiednio przygotowanemu podmiotowi zewnętrznemu, z zachowaniem wymagań ustawy.

4. Zapewnienie poufności i ochrony danych

Jednym z najważniejszych elementów systemu ochrony sygnalistów jest zapewnienie poufności informacji umożliwiających ustalenie tożsamości osoby zgłaszającej.

Dostęp do zgłoszeń powinny mieć wyłącznie osoby upoważnione. Placówka musi zadbać o odpowiednie zabezpieczenie dokumentacji, korespondencji i informacji związanych z prowadzonym postępowaniem.

Warto również ustalić zasady przechowywania dokumentacji, nadawania uprawnień oraz przekazywania informacji osobom uczestniczącym w działaniach następczych.

5. Ochrona sygnalisty przed działaniami odwetowymi

Ustawa zakazuje podejmowania działań odwetowych wobec sygnalisty, który dokonał zgłoszenia spełniającego ustawowe warunki ochrony.

W środowisku szkolnym oznacza to konieczność zwrócenia szczególnej uwagi na decyzje kadrowe i organizacyjne podejmowane wobec osoby zgłaszającej naruszenie.

Nie można wykorzystywać zgłoszenia jako pretekstu do niekorzystnego traktowania pracownika. Każda decyzja dotycząca osoby zgłaszającej powinna mieć uzasadnienie zgodne z prawem i nie może stanowić odwetu za dokonanie zgłoszenia.

Jak powinno wyglądać zgłoszenie wewnętrzne w szkole?

Szczegółowy sposób dokonywania zgłoszeń powinien wynikać z procedury przyjętej przez właściwy podmiot.

Ustawa przewiduje możliwość dokonywania zgłoszeń pisemnych i ustnych. W określonych przypadkach zgłoszenie ustne może być przekazane telefonicznie lub za pośrednictwem innych systemów komunikacji głosowej. Możliwe jest również zgłoszenie podczas bezpośredniego spotkania, organizowanego na wniosek sygnalisty w terminie przewidzianym w ustawie.

Procedura powinna jasno informować, z jakich kanałów można korzystać i jak przebiega dalsza obsługa zgłoszenia.

Jakie informacje powinny znaleźć się w zgłoszeniu?

W praktyce pomocne może być wskazanie:

  • na czym polega podejrzewane naruszenie prawa;
  • kiedy i gdzie doszło do zdarzenia lub kiedy może do niego dojść;
  • jakich obszarów działalności placówki dotyczy sprawa;
  • jakie informacje lub dokumenty mogą pomóc w wyjaśnieniu sytuacji;
  • czy istnieją inne okoliczności istotne dla oceny zgłoszenia.

Nie należy jednak zakładać, że każdy z tych elementów jest w każdym przypadku obowiązkowy. Zakres wymaganych informacji powinien wynikać z przepisów i przyjętej procedury.

Sygnalista powinien otrzymać informację o zasadach ochrony jego danych oraz o dalszym sposobie postępowania ze zgłoszeniem.

Jakie terminy obowiązują przy obsłudze zgłoszeń?

Ustawa przewiduje konkretne terminy, których przestrzeganie ma znaczenie dla prawidłowego działania systemu zgłoszeń wewnętrznych.

W szczególności:

  • 7 dni – procedura zgłoszeń wewnętrznych wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia podania jej do wiadomości osób wykonujących pracę w sposób przyjęty w danym podmiocie;
  • 7 dni – co do zasady w takim terminie należy potwierdzić sygnaliście przyjęcie zgłoszenia, chyba że nie podał adresu do kontaktu, na który można przekazać potwierdzenie;
  • 3 miesiące – zasadniczy termin przekazania informacji zwrotnej sygnaliście, liczony od potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia albo od upływu 7 dni od dokonania zgłoszenia, jeżeli nie przekazano potwierdzenia, z uwzględnieniem warunków określonych w ustawie.

Informacja zwrotna powinna dotyczyć planowanych lub podjętych działań następczych oraz powodów ich podjęcia. Jej przekazanie musi uwzględniać ograniczenia wynikające z przepisów prawa.

Właściwe zarządzanie terminami wymaga uporządkowanej dokumentacji oraz wyznaczenia osób odpowiedzialnych za monitorowanie poszczególnych etapów postępowania.

Czy mała szkoła lub przedszkole również musi wdrożyć procedurę?

Nie każda mała placówka ma ustawowy obowiązek ustanowienia procedury zgłoszeń wewnętrznych.

Kluczowe znaczenie ma próg określony w ustawie, status podmiotu oraz ewentualne zastosowanie przepisów szczególnych.

Podmiot, na rzecz którego pracę zarobkową wykonuje mniej niż 50 osób, może dobrowolnie ustanowić procedurę. W przypadku jednostek samorządu terytorialnego należy dodatkowo przeanalizować szczególne regulacje ustawowe.

Nawet gdy procedura nie jest obowiązkowa, warto rozważyć stworzenie jasnych zasad zgłaszania nieprawidłowości. Pracownicy powinni wiedzieć, gdzie zgłosić podejrzenie naruszenia prawa, jak chroniona jest poufność oraz kto odpowiada za wyjaśnienie sprawy.

Nie oznacza to jednak, że dobrowolna procedura sygnalistów zastępuje inne obowiązki placówki, w szczególności dotyczące ochrony małoletnich, bezpieczeństwa uczniów, ochrony danych osobowych czy reagowania na naruszenia prawa.

Zgłoszenia wewnętrzne a inne procedury obowiązujące w szkole

Ważnym zadaniem osób zarządzających placówką jest rozróżnienie procedury zgłoszeń wewnętrznych od innych dokumentów i mechanizmów stosowanych w oświacie.

Szkoły i przedszkola mogą posiadać między innymi procedury dotyczące:

  • ochrony małoletnich;
  • przeciwdziałania przemocy i reagowania na krzywdzenie uczniów;
  • ochrony danych osobowych;
  • bezpieczeństwa i higieny pracy;
  • skarg i wniosków;
  • przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji;
  • odpowiedzialności porządkowej pracowników.

Każdy z tych obszarów może wymagać odrębnego postępowania. Sam fakt, że placówka posiada standardy ochrony małoletnich lub procedurę antymobbingową, nie oznacza automatycznie, że spełniła wymagania ustawy o ochronie sygnalistów.

Jeżeli zgłoszenie dotyczy kilku obszarów jednocześnie, należy ustalić, jakie przepisy mają zastosowanie i jak skoordynować działania, aby zapewnić prawidłowe wyjaśnienie sprawy oraz ochronę osób, których dotyczy.

Jak przygotować szkołę do wdrożenia przepisów o sygnalistach?

Prawidłowe przygotowanie placówki warto rozpocząć od analizy jej sytuacji prawnej i organizacyjnej. Dopiero na tej podstawie należy określić, jakie rozwiązania będą konieczne.

Praktyczna lista działań dla dyrektora placówki

Krok 1. Zweryfikuj obowiązek prawny.

Ustal właściwy podmiot prawny, liczbę osób wykonujących pracę zarobkową i ewentualne zastosowanie wyjątków przewidzianych w ustawie.

Krok 2. Przeanalizuj istniejącą dokumentację.

Sprawdź, jakie procedury obowiązują już w placówce i czy wymagają uzupełnienia lub skoordynowania z zasadami ochrony sygnalistów.

Krok 3. Przygotuj projekt procedury.

Jeśli obowiązek istnieje lub podmiot decyduje się na dobrowolne wdrożenie procedury, przygotuj dokument odpowiadający wymaganiom ustawowym.

Krok 4. Przeprowadź konsultacje.

Zastosuj właściwy tryb konsultacji projektu z organizacją związkową lub przedstawicielami osób świadczących pracę.

Krok 5. Wyznacz osoby odpowiedzialne.

Określ, kto przyjmuje zgłoszenia, kto podejmuje działania następcze i w jaki sposób będzie zapewniona niezależność oraz poufność.

Krok 6. Zorganizuj kanały zgłoszeń.

Ustal praktyczne sposoby przekazywania informacji oraz zabezpiecz dokumentację przed dostępem osób nieupoważnionych.

Krok 7. Przeszkol osoby zaangażowane w obsługę zgłoszeń.

Osoby odpowiedzialne za przyjmowanie i rozpatrywanie zgłoszeń powinny znać przepisy, terminy, zasady ochrony danych oraz reguły postępowania w sytuacjach konfliktu interesów.

Krok 8. Poinformuj pracowników o przyjętych zasadach.

Pracownicy powinni wiedzieć, jakie naruszenia mogą zgłaszać, jak działa procedura i gdzie uzyskają informacje o przysługującej im ochronie.

Krok 9. Uporządkuj dokumentację i terminy.

Przygotuj sposób rejestrowania zgłoszeń, monitorowania terminów oraz dokumentowania podejmowanych działań.

Krok 10. Regularnie weryfikuj stosowane rozwiązania.

Sprawdzaj, czy procedura jest zgodna z obowiązującymi przepisami i czy działa w praktyce. Aktualizuj ją w razie zmian prawnych lub organizacyjnych.

Szkolenie „Sygnaliści w szkołach, przedszkolach, placówkach oświatowych” – jak przygotować kadrę do nowych obowiązków?

Przepisy dotyczące ochrony sygnalistów wymagają nie tylko przygotowania odpowiedniej dokumentacji, lecz także znajomości zasad jej stosowania w praktyce.

Dyrektorzy szkół, przedszkoli i innych placówek oświatowych powinni wiedzieć, jak prawidłowo przyjmować zgłoszenia, odróżniać je od innych skarg i wniosków, chronić poufność oraz reagować na informacje o możliwych naruszeniach prawa.

Właśnie dlatego warto rozwijać kompetencje osób odpowiedzialnych za zarządzanie placówką i obsługę zgłoszeń.

Szkolenie „Sygnaliści w szkołach, przedszkolach, placówkach oświatowych” stanowi temat szczególnie istotny dla dyrektorów, kadry kierowniczej, pracowników administracji oraz osób, którym powierzono zadania związane z przyjmowaniem zgłoszeń i podejmowaniem działań następczych.

Udział w szkoleniu może pomóc w uporządkowaniu wiedzy dotyczącej:

  • obowiązków wynikających z ustawy o ochronie sygnalistów;
  • zasad ustalania, czy placówka podlega obowiązkowi wdrożenia procedury;
  • przygotowania i stosowania procedury zgłoszeń wewnętrznych;
  • wyznaczania osób odpowiedzialnych za obsługę zgłoszeń;
  • zachowania poufności i ochrony danych;
  • ochrony sygnalistów przed działaniami odwetowymi;
  • prawidłowego dokumentowania zgłoszeń i przestrzegania terminów;
  • rozróżniania zgłoszeń sygnalistów od innych procedur stosowanych w oświacie.

Dobrze przygotowana kadra może sprawniej reagować na nieprawidłowości, ograniczać ryzyko błędów proceduralnych i budować kulturę organizacyjną opartą na odpowiedzialności oraz przestrzeganiu prawa.

Podsumowanie – czy szkoła musi wdrożyć procedurę dla sygnalistów?

Obowiązek ustanowienia procedury zgłoszeń wewnętrznych zależy przede wszystkim od statusu prawnego właściwego podmiotu, liczby osób wykonujących na jego rzecz pracę zarobkową oraz szczególnych regulacji przewidzianych w ustawie.

Nie każda szkoła, przedszkole czy placówka oświatowa musi automatycznie wdrożyć własną procedurę. Nie można jednak również zakładać, że mniejsza liczba pracowników zawsze zwalnia z obowiązków wynikających z przepisów.

Dyrektorzy i organy prowadzące powinni przeprowadzić indywidualną analizę, ustalić zakres obowiązków, a następnie przygotować rozwiązania odpowiednie dla swojej jednostki.

Ochrona sygnalistów w oświacie to nie tylko formalność. To także odpowiedzialne zarządzanie, właściwe reagowanie na naruszenia prawa i budowanie bezpiecznego środowiska pracy.

Warto zadbać, aby osoby odpowiedzialne za funkcjonowanie szkoły lub przedszkola znały przepisy i potrafiły zastosować je w codziennej praktyce. Pomocne może być w tym szkolenie „Sygnaliści w szkołach, przedszkolach, placówkach oświatowych”, poświęcone obowiązkom i praktycznym aspektom ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa.


Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

1. Czy każda szkoła musi wdrożyć procedurę zgłoszeń wewnętrznych?

Nie. Obowiązek zależy od statusu prawnego podmiotu, liczby osób wykonujących na jego rzecz pracę zarobkową oraz ewentualnych wyjątków ustawowych. W przypadku jednostek samorządowych należy dodatkowo uwzględnić szczególne zasady wynikające z ustawy.

2. Od ilu pracowników szkoła musi wdrożyć procedurę dla sygnalistów?

Co do zasady obowiązek dotyczy podmiotu prawnego, na rzecz którego pracę zarobkową wykonuje co najmniej 50 osób według stanu na 1 stycznia lub 1 lipca danego roku. Sposób obliczania progu określa ustawa. W oświacie należy również ustalić, który podmiot prawny jest właściwy dla danej placówki.

3. Czy małe przedszkole może dobrowolnie wdrożyć procedurę dla sygnalistów?

Tak. Ustawa pozwala podmiotom zatrudniającym mniej niż 50 osób ustanowić procedurę zgłoszeń wewnętrznych. Może to pomóc w uporządkowaniu zasad zgłaszania i wyjaśniania nieprawidłowości.

4. Kto odpowiada za wdrożenie procedury zgłoszeń wewnętrznych w szkole?

Odpowiedzialność zależy od statusu prawnego jednostki i organizacji wykonywania obowiązków ustawowych. W praktyce istotną rolę może odgrywać dyrektor, organ prowadzący lub inny właściwy podmiot. Przed wyznaczeniem odpowiedzialności należy ustalić, kto jest zobowiązany do realizacji przepisów.

5. Czy nauczyciel może zostać sygnalistą?

Tak. Nauczyciel może korzystać z ochrony przewidzianej w ustawie, jeśli dokonuje zgłoszenia spełniającego ustawowe warunki i dotyczącego naruszenia prawa objętego jej zakresem.

6. Czy sygnalista może zgłosić naruszenie anonimowo?

Ustawa dopuszcza możliwość przyjmowania zgłoszeń anonimowych, jeżeli przewiduje to procedura zgłoszeń wewnętrznych danego podmiotu. Ochrona sygnalisty i sposób dalszego postępowania zależą od okoliczności sprawy oraz obowiązujących przepisów.

7. Czy zgłoszenie mobbingu w szkole zawsze podlega ustawie o ochronie sygnalistów?

Nie każde zgłoszenie dotyczące mobbingu automatycznie podlega ustawie. Konieczna jest ocena, czy zgłoszenie dotyczy naruszenia prawa mieszczącego się w zakresie ustawy. Niezależnie od tego placówka może mieć inne obowiązki związane z przeciwdziałaniem mobbingowi i ochroną pracowników.

8. Czy procedura sygnalistów zastępuje standardy ochrony małoletnich?

Nie. Procedura zgłoszeń wewnętrznych i standardy ochrony małoletnich mają różne cele i podstawy prawne. W zależności od sytuacji mogą być potrzebne równoległe działania na podstawie różnych przepisów.

9. Czy szkoła musi przeszkolić wszystkich pracowników z ochrony sygnalistów?

Zakres obowiązków należy ocenić na podstawie przepisów oraz roli poszczególnych osób. Szczególnie ważne jest odpowiednie przygotowanie osób przyjmujących zgłoszenia i podejmujących działania następcze. Szersze szkolenie kadry może ułatwić prawidłowe stosowanie procedury.

10. Gdzie zgłosić naruszenie prawa, jeśli szkoła nie ma procedury wewnętrznej?

Ustawa przewiduje możliwość dokonywania zgłoszeń zewnętrznych do Rzecznika Praw Obywatelskich lub właściwego organu publicznego, zgodnie z zakresem jego kompetencji. Skorzystanie ze zgłoszenia wewnętrznego nie jest warunkiem dokonania zgłoszenia zewnętrznego.


Podstawa prawna: ustawa z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz.U. z 2024 r. poz. 928), w szczególności art. 3, art. 6–8, art. 23–25 oraz art. 27–29.

Uwaga redakcyjna: Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przed wdrożeniem procedury należy zweryfikować aktualne przepisy oraz sytuację prawną i organizacyjną

Przewijanie do góry

Program:

1. Podstawy teoretyczne TUS

  • cel i założenia TUS
  • oddziaływanie przez modelowanie, ćwiczenie zachowania, wzmacnianie i generalizację
  • instrukcje, wizualizacje, scenki, rola informacji zwrotnej

2. Tworzenie grup TUS

  • rola prowadzących
  • właściwy dobór do grup
  • rozmowa wstępna z rodzicem
  • rozmowa wstępna z dzieckiem (diagnoza)
  • wskazania do pracy indywidualnej

3. Prowadzenie grup, praca „tu i teraz”, proces grupowy

  • struktura zajęć: plan zajęć stacjonarnych
  • tworzenie systemu zasad i systemu motywacyjnego
  • konstruowanie wzmacniających komunikatów
  • praca z emocjami dziecka
  • praca  z trudnymi zachowaniami
  • współpraca z rodzicami

4. Trening Społeczny

  • planowanie tematów dostosowanych do potrzeb uczestników
  • przygotowywanie materiałów na zajęcia
  • przykładowe ćwiczenia, gry i zabawy

5. Zakończenie

Podsumowanie warsztatów, dyskusja, ewaluacja.

6. Materiały dla uczestników (wersja elektroniczna):

  • KAMIENIE MILOWE
  • narzędzia TUS
  • przykładowy plan TUS
  • przykłady instrukcji
  • karty emocji
  • linki do filmów

Prowadząca:

Picture of Monika Kolon

Monika Kolon

Pedagog i socjolog (UW), oligofrenopedagog, socjoterapeutka. Od 20 lat pracuje z dziećmi i młodzieżą, w tym z osobami ze spektrum autyzmu oraz zagrożonymi niedostosowaniem społecznym. Trener umiejętności społecznych dla grup w wieku przedszkolnym, szkolnym, młodzieży i młodych dorosłych. Na co dzień nauczyciel współorganizujący proces kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.