Strona główna » Blog » IPET i WOPFU bez tajemnic – najczęstsze błędy w dokumentacji uczniów ze SPE

IPET i WOPFU bez tajemnic – najczęstsze błędy w dokumentacji uczniów ze SPE

IPET i WOPFU to jedne z najważniejszych dokumentów związanych z organizacją kształcenia specjalnego ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Ich zadaniem nie powinno być jednak wyłącznie spełnienie wymogu formalnego.

Dobrze przygotowana dokumentacja powinna przede wszystkim odpowiadać na praktyczne pytania:

Jak funkcjonuje uczeń? Jakie ma potrzeby? Jakie napotyka bariery? Jakie ma mocne strony? Jakiego wsparcia potrzebuje? Co konkretnie będą robić nauczyciele i specjaliści? Jak sprawdzimy, czy zaplanowane działania przynoszą efekty?

W praktyce właśnie na tym etapie pojawia się wiele problemów. WOPFU bywa kopią orzeczenia, IPET staje się listą ogólnych zaleceń, cele są zbyt nieprecyzyjne, a zaplanowane działania nie zawsze wynikają z rzeczywistych potrzeb ucznia.

Tymczasem WOPFU powinna stanowić ważną podstawę do opracowania IPET, a oba dokumenty powinny tworzyć logiczną całość.

W tym artykule wyjaśniamy:

  • czym jest WOPFU,
  • czym jest IPET,
  • jaka jest różnica między WOPFU a IPET,
  • jak napisać IPET, żeby był praktycznym dokumentem,
  • co powinno znaleźć się w WOPFU,
  • jakie są najczęstsze błędy w dokumentacji psychologiczno-pedagogicznej,
  • jak formułować cele i zalecenia,
  • czym powinien charakteryzować się dobry WOPFU wzór,
  • jak powiązać diagnozę funkcjonalną z planowanym wsparciem,
  • dlaczego dokumentacja powinna być tworzona przez zespół, a nie przez jedną osobę.

IPET i WOPFU – co oznaczają te skróty?

Zacznijmy od podstaw.

WOPFU – Wielospecjalistyczna Ocena Poziomu Funkcjonowania Ucznia

WOPFU jest dokumentem opisującym funkcjonowanie ucznia w środowisku edukacyjnym. Powinna uwzględniać zarówno jego możliwości i zasoby, jak również trudności, bariery oraz potrzeby związane z realizacją zadań edukacyjnych i uczestnictwem w życiu szkoły.

Ważne jest słowo „wielospecjalistyczna”.

WOPFU nie powinna być wyłącznie opinią jednego nauczyciela czy specjalisty. Powinna powstawać w wyniku współpracy osób pracujących z uczniem i uwzględniać informacje z różnych obszarów jego funkcjonowania.

IPET – Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny

IPET jest dokumentem, który przekłada rozpoznane potrzeby ucznia na konkretne działania edukacyjne i terapeutyczne.

Można więc przyjąć prostą zasadę:

WOPFU odpowiada przede wszystkim na pytanie: „Jak uczeń funkcjonuje i czego potrzebuje?”

IPET odpowiada przede wszystkim na pytanie: „Co zrobimy, żeby zapewnić uczniowi odpowiednie wsparcie?”

To właśnie dlatego oba dokumenty powinny być ze sobą ściśle powiązane.


WOPFU a IPET – najważniejsza różnica

Najczęstszy błąd polega na traktowaniu WOPFU i IPET jako dwóch podobnych formularzy.

Nie są tym samym dokumentem.

WOPFUIPET
opisuje funkcjonowanie uczniaplanuje działania edukacyjne i terapeutyczne
wskazuje mocne stronyokreśla sposoby wykorzystania potencjału
opisuje trudnościplanuje wsparcie
wskazuje barieryokreśla sposoby ich ograniczania
analizuje potrzebyprzekłada potrzeby na konkretne działania
stanowi podstawę planowaniaokreśla sposób realizacji wsparcia
pomaga ocenić efekty dotychczasowej pracywyznacza kierunek dalszej pracy

WOPFU i IPET powinny zatem tworzyć łańcuch zależności:

obserwacja → analiza funkcjonowania → potrzeby → cele → działania → monitorowanie → ewaluacja → kolejna ocena funkcjonowania.


Jak napisać IPET?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez nauczycieli i specjalistów.

Najważniejsza zasada brzmi:

IPET powinien wynikać z rzeczywistych potrzeb ucznia.

Nie powinien być dokumentem tworzonym „na szablonie”, w którym zmienia się tylko imię, klasę i rodzaj niepełnosprawności.

Punktem wyjścia powinny być między innymi:

  • orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego,
  • WOPFU,
  • obserwacje nauczycieli,
  • informacje od specjalistów,
  • doświadczenia z dotychczasowej pracy,
  • możliwości psychofizyczne ucznia,
  • jego mocne strony,
  • trudności występujące w środowisku edukacyjnym.

Aktualne materiały dotyczące IPET podkreślają znaczenie wykorzystania wniosków z WOPFU przy opracowywaniu programu.


Jak powinien wyglądać dobry IPET?

Dobry IPET powinien być:

Indywidualny

Dotyczyć konkretnego ucznia, a nie abstrakcyjnej kategorii niepełnosprawności.

Konkretny

Zamiast:

„Dostosować metody pracy do możliwości ucznia.”

lepiej:

„Podczas wykonywania złożonych poleceń nauczyciel dzieli instrukcję na krótkie etapy i upewnia się, że uczeń rozumie kolejność działań.”

Funkcjonalny

Dokument powinien pomagać nauczycielowi w codziennej pracy.

Spójny

Cele, działania i sposoby wsparcia powinny wynikać z WOPFU.

Możliwy do monitorowania

Powinno być możliwe określenie, czy zaplanowane działania przynoszą oczekiwane rezultaty.


WOPFU – co powinna zawierać?

WOPFU powinna przedstawiać funkcjonowanie ucznia w sposób wieloaspektowy.

W praktyce warto uwzględnić między innymi:

  • rozwój fizyczny,
  • sprawność motoryczną,
  • funkcjonowanie poznawcze,
  • osiągnięcia edukacyjne,
  • komunikację,
  • funkcjonowanie emocjonalne,
  • funkcjonowanie społeczne,
  • samodzielność,
  • koncentrację uwagi,
  • zachowanie,
  • funkcjonowanie sensoryczne – jeżeli ma znaczenie dla pracy z uczniem,
  • mocne strony,
  • zainteresowania,
  • trudności,
  • bariery w środowisku szkolnym,
  • dotychczasowe formy wsparcia,
  • efektywność podejmowanych działań,
  • potrzeby ucznia,
  • rekomendacje dotyczące dalszej pracy.

WOPFU powinna być przede wszystkim opisem funkcjonalnym, a nie kolejnym dokumentem diagnostycznym.


WOPFU wzór – jak budować poszczególne zapisy?

Osoby szukające hasła „WOPFU wzór” często oczekują gotowego formularza.

Sam formularz jednak nie gwarantuje poprawnej dokumentacji.

Znacznie ważniejsze jest to, jakie informacje zostaną w nim zapisane.

Przykład:

❌ Zbyt ogólnie

Uczeń ma problemy z koncentracją.

✅ Bardziej funkcjonalnie

Podczas samodzielnej pracy uczeń ma trudność z utrzymaniem uwagi przez dłuższy czas. Łatwiej wykonuje zadania, gdy instrukcja jest podzielona na krótsze etapy, a nauczyciel sprawdza wykonanie kolejnych części polecenia.

Drugi zapis jest znacznie bardziej użyteczny.

Dlaczego?

Ponieważ wskazuje:

trudność → sytuację → sposób funkcjonowania → warunki sprzyjające wykonaniu zadania.


Najczęstszy błąd nr 1 – kopiowanie orzeczenia do WOPFU

To jeden z najbardziej typowych problemów.

Orzeczenie powinno być punktem odniesienia, ale WOPFU nie powinna być jego kopią.

Błędne podejście:

„Uczeń zgodnie z orzeczeniem ma trudności w zakresie…”

i następnie przepisanie kolejnych zaleceń.

Lepsze podejście:

„W warunkach szkolnych uczeń…”

i opisanie tego, co rzeczywiście obserwuje zespół.

WOPFU ma bowiem odnosić się do funkcjonowania ucznia w konkretnej placówce, a nie tylko powtarzać informacje zawarte w dokumentacji poradni.


Najczęstszy błąd nr 2 – ogólniki

Zapisy typu:

  • „uczeń wymaga wsparcia”,
  • „należy dostosować wymagania”,
  • „wymaga indywidualnego podejścia”,
  • „należy stosować odpowiednie metody”,
  • „potrzebuje pomocy nauczyciela”

są zbyt mało konkretne.

Pojawia się wtedy pytanie:

Jakiego wsparcia? Kiedy? W jakiej sytuacji? W jaki sposób? Dlaczego?

Dokument powinien na te pytania odpowiadać.


Najczęstszy błąd nr 3 – brak mocnych stron ucznia

Dokumentacja ucznia ze SPE nie powinna być katalogiem deficytów.

WOPFU powinna uwzględniać również:

  • zainteresowania,
  • uzdolnienia,
  • preferowane sposoby pracy,
  • mocne strony,
  • samodzielnie wykonywane zadania,
  • obszary, w których uczeń odnosi sukces.

Dlaczego?

Ponieważ mocne strony mogą być wykorzystane podczas planowania wsparcia.

Przykład

Jeżeli uczeń dobrze zapamiętuje informacje przedstawione wizualnie, można wykorzystać:

  • schematy,
  • ilustracje,
  • mapy myśli,
  • instrukcje obrazkowe,
  • plan lekcji,
  • wizualizację kolejnych etapów zadania.

Najczęstszy błąd nr 4 – skupienie wyłącznie na trudnościach

Dobra dokumentacja powinna odpowiadać nie tylko na pytanie:

„Co jest problemem?”

ale również:

„Co pomaga uczniowi?”

To bardzo ważna zmiana perspektywy.

Zamiast:

„Uczeń ma trudności z wykonywaniem zadań.”

warto ustalić:

  • przy jakich zadaniach,
  • w jakich warunkach,
  • o jakiej porze,
  • przy jakiej długości instrukcji,
  • z jakiego rodzaju pomocą,
  • z jakimi materiałami,
  • przy jakim poziomie samodzielności.

Dzięki temu można stworzyć bardziej precyzyjny IPET.


Najczęstszy błąd nr 5 – cele bez związku z WOPFU

To szczególnie poważny problem.

Jeżeli WOPFU wskazuje, że uczeń ma trudności z komunikacją społeczną, a IPET zawiera przede wszystkim cele dotyczące sprawności grafomotorycznej, należy zadać pytanie:

Skąd wynikają te cele?

Każdy istotny cel powinien mieć swoje uzasadnienie w rozpoznanych potrzebach.


Najczęstszy błąd nr 6 – cele zbyt ogólne

❌ Przykład:

„Poprawa funkcjonowania społecznego.”

To nie jest dobry cel operacyjny.

Lepszy kierunek:

„Uczeń będzie podejmował próbę zastosowania ustalonej strategii rozwiązania konfliktu z rówieśnikiem w sytuacjach modelowanych i codziennych.”

Im bardziej konkretny zapis, tym łatwiej później ocenić jego realizację.


Najczęstszy błąd nr 7 – IPET jako lista życzeń

Czasami dokument zawiera ogromną liczbę działań:

  • ćwiczenia koncentracji,
  • ćwiczenia pamięci,
  • zajęcia rozwijające kompetencje społeczne,
  • zajęcia logopedyczne,
  • ćwiczenia grafomotoryczne,
  • trening emocji,
  • zajęcia wyrównawcze,
  • dodatkowe konsultacje,
  • pomoc psychologiczna…

Problem pojawia się wtedy, gdy nie wiadomo:

po co właściwie każde z tych działań jest prowadzone?

Lepiej zaplanować mniej działań, ale wyraźnie powiązanych z potrzebami ucznia.


Najczęstszy błąd nr 8 – brak informacji o skuteczności wsparcia

Samo zapisanie:

„Uczeń korzysta z pomocy nauczyciela”

niewiele mówi.

Warto analizować:

  • czy pomoc jest skuteczna,
  • w jakich sytuacjach działa,
  • jaka forma wsparcia jest najbardziej efektywna,
  • czy uczeń staje się bardziej samodzielny,
  • czy można stopniowo ograniczać pomoc.

To pozwala przejść od dokumentacji „statycznej” do dokumentacji, która rzeczywiście wspiera proces edukacyjno-terapeutyczny.


Najczęstszy błąd nr 9 – brak spójności między dokumentami

Prawidłowa dokumentacja powinna tworzyć logiczną całość:

Orzeczenie → WOPFU → IPET → realizacja działań → obserwacja efektów → kolejna WOPFU → ewentualna modyfikacja IPET.

Jeżeli każdy dokument mówi coś innego, trudno mówić o spójnym planowaniu wsparcia.


Najczęstszy błąd nr 10 – tworzenie dokumentacji tylko „dla kontroli”

To jeden z najbardziej szkodliwych sposobów myślenia.

Dokumentacja psychologiczno-pedagogiczna nie powinna być wyłącznie zbiorem formularzy przygotowywanych po to, aby można było je przedstawić podczas kontroli.

Jej prawdziwa wartość polega na tym, że pomaga zespołowi odpowiedzieć na pytanie:

Jak najlepiej wspierać konkretnego ucznia?

Materiały dotyczące edukacji dostępnej również wskazują na znaczenie rozpoznawania potrzeb ucznia i barier w środowisku oraz planowania odpowiedniego wsparcia.


Dokumentacja psychologiczno-pedagogiczna – jak pisać językiem funkcjonalnym?

Jedną z najważniejszych umiejętności jest odpowiednie formułowanie zapisów.

Zamiast etykiety – opis zachowania

„Uczeń jest leniwy.”

„Uczeń często nie rozpoczyna samodzielnie zadania po otrzymaniu instrukcji i potrzebuje przypomnienia o pierwszym kroku działania.”


„Uczeń jest niegrzeczny.”

„W sytuacji odmowy lub zmiany ustalonego planu uczeń podnosi głos i odmawia wykonania polecenia.”


„Uczeń jest słaby z matematyki.”

„Uczeń samodzielnie wykonuje działania według poznanego schematu, natomiast potrzebuje wsparcia przy zadaniach tekstowych wymagających wyodrębnienia informacji i zaplanowania kolejnych etapów rozwiązania.”

Taki język jest znacznie bardziej użyteczny.


Jak połączyć WOPFU z IPET?

Można wykorzystać prosty schemat.

WOPFU:

Obserwacja:

Uczeń ma trudność z rozpoczynaniem samodzielnej pracy.

Wniosek:

Potrzebuje strukturyzowania zadania i jasnego wskazania pierwszego kroku.

IPET:

Cel:

Rozwijanie samodzielności w rozpoczynaniu zadań.

Działanie:

Stosowanie krótkiej instrukcji i wizualnej listy kolejnych etapów.

Monitorowanie:

Obserwacja, czy uczeń rozpoczyna zadanie po otrzymaniu instrukcji bez dodatkowego przypominania.

To właśnie jest spójność dokumentacji.


Jak formułować dobre cele w IPET?

Dobry cel powinien być:

  • konkretny,
  • adekwatny do możliwości ucznia,
  • możliwy do obserwowania,
  • powiązany z potrzebą,
  • możliwy do monitorowania.

Przykładowe obszary celów:

Edukacyjne

  • rozwijanie samodzielności podczas wykonywania zadań,
  • rozwijanie umiejętności czytania ze zrozumieniem,
  • doskonalenie strategii rozwiązywania problemów.

Społeczne

  • rozwijanie umiejętności współpracy,
  • rozwijanie komunikacji,
  • ćwiczenie rozwiązywania konfliktów.

Emocjonalne

  • rozpoznawanie emocji,
  • rozwijanie sposobów regulacji napięcia,
  • zwiększanie tolerancji na zmianę.

Funkcjonalne

  • zwiększanie samodzielności,
  • rozwijanie organizacji pracy,
  • poprawa planowania działania.

WOPFU i IPET – kto powinien współpracować?

Ważną rolę odgrywa zespół pracujący z uczniem.

W zależności od sytuacji mogą uczestniczyć w nim między innymi:

  • nauczyciele,
  • wychowawca,
  • pedagog,
  • pedagog specjalny,
  • psycholog,
  • logopeda,
  • terapeuci,
  • inni specjaliści pracujący z uczniem.

Warto również wykorzystywać informacje przekazywane przez rodziców.

Każda osoba może dostrzegać inne aspekty funkcjonowania ucznia.

Nauczyciel przedmiotowy obserwuje ucznia podczas lekcji.

Psycholog może zwracać uwagę na funkcjonowanie emocjonalne i społeczne.

Pedagog specjalny może analizować potrzeby związane z organizacją procesu edukacyjnego.

Logopeda może dostarczyć informacji dotyczących komunikacji.

Dopiero połączenie tych perspektyw daje pełniejszy obraz funkcjonowania ucznia.


Jakich słów unikać w WOPFU i IPET?

Warto ograniczać sformułowania:

  • leniwy,
  • niegrzeczny,
  • złośliwy,
  • niechętny,
  • uparty,
  • manipulujący,
  • trudny,
  • roszczeniowy,
  • niezdyscyplinowany.

Nie dlatego, że nie można opisywać trudnych zachowań.

Problemem jest etykieta zamiast informacji funkcjonalnej.

Zamiast:

„Uczeń jest uparty.”

lepiej:

„Uczeń ma trudność z zaakceptowaniem zmiany wcześniej ustalonego sposobu wykonania zadania i w takich sytuacjach potrzebuje wcześniejszego przygotowania oraz przedstawienia alternatywnego rozwiązania.”

Taki zapis daje nauczycielowi możliwość działania.


Czy WOPFU trzeba aktualizować?

WOPFU nie powinna być traktowana jako dokument przygotowywany tylko raz.

Ocena funkcjonowania ucznia powinna być wykorzystywana do monitorowania zmian oraz oceny skuteczności udzielanego wsparcia. W praktyce WOPFU jest powiązana z procesem opracowywania i modyfikowania IPET.

Jeżeli funkcjonowanie ucznia się zmienia, zmieniać się może również sposób organizacji wsparcia.

Nie oznacza to jednak, że każda aktualizacja musi prowadzić do całkowitego przepisania dokumentu.

Najważniejsze jest pokazanie:

co się zmieniło → co pozostało trudnością → co działa → co nie działa → co należy zmodyfikować.


Czy IPET powinien być modyfikowany?

Tak – jeżeli analiza funkcjonowania ucznia pokazuje, że dotychczasowe rozwiązania nie odpowiadają już jego potrzebom.

Przykładowo:

Uczeń początkowo potrzebował stałego przypominania o kolejnych etapach zadania.

Po kilku miesiącach samodzielnie korzysta z wizualnej instrukcji.

Wtedy można zmienić sposób wsparcia.

Celem nie powinno być utrzymywanie pomocy za wszelką cenę, lecz rozwijanie samodzielności ucznia.


Dokumentacja psychologiczno-pedagogiczna a współpraca z rodzicami

Rodzice mogą dostarczyć bardzo wartościowych informacji na temat funkcjonowania dziecka.

Warto pytać między innymi:

  • Co pomaga dziecku rozpocząć zadanie?
  • Jak reaguje na zmianę?
  • Jak komunikuje trudności?
  • Co motywuje dziecko?
  • Jakie aktywności wykonuje samodzielnie?
  • Co powoduje największe napięcie?
  • Jakie strategie sprawdzają się w domu?

Informacje te nie zastępują obserwacji szkolnej, ale mogą ją uzupełnić.


Praktyczny schemat tworzenia WOPFU

Można zastosować następującą kolejność:

KROK 1. Zbierz informacje

Analizuj:

  • orzeczenie,
  • dokumentację ucznia,
  • obserwacje,
  • wyniki pracy,
  • informacje od specjalistów,
  • informacje od rodziców.

KROK 2. Opisz funkcjonowanie

Zastanów się:

Co uczeń potrafi?

Z czym ma trudność?

W jakich sytuacjach?

KROK 3. Określ mocne strony

Nie pomijaj potencjału ucznia.

KROK 4. Określ bariery

Zastanów się, co utrudnia uczniowi uczestnictwo w edukacji.

KROK 5. Wskaż potrzeby

Jakiego wsparcia potrzebuje uczeń?

KROK 6. Sformułuj wnioski

Co wynika z przeprowadzonej analizy?

KROK 7. Przełóż wnioski na IPET

Dopiero teraz planuj cele i działania.


Praktyczny schemat tworzenia IPET

1. Potrzeba

Uczeń ma trudności z samodzielnym planowaniem złożonych zadań.

2. Cel

Rozwijanie umiejętności planowania kolejnych etapów pracy.

3. Działanie

Wprowadzenie wizualnego schematu zadania.

4. Metoda

Dzielenie zadania na krótsze etapy.

5. Wsparcie

Przypomnienie kolejnego kroku w razie potrzeby.

6. Monitorowanie

Obserwacja stopnia samodzielności ucznia.

7. Ewaluacja

Ocena, czy zastosowana strategia pozwala uczniowi wykonywać zadania z mniejszym poziomem pomocy.


15 najczęstszych błędów w IPET i WOPFU

  1. Kopiowanie orzeczenia do WOPFU.
  2. Kopiowanie tych samych zapisów do IPET.
  3. Stosowanie zbyt ogólnych sformułowań.
  4. Brak mocnych stron ucznia.
  5. Koncentracja wyłącznie na deficytach.
  6. Cele niezwiązane z WOPFU.
  7. Brak konkretnych metod pracy.
  8. Brak informacji o sposobie monitorowania efektów.
  9. Tworzenie dokumentu bez udziału całego zespołu.
  10. Brak aktualizacji informacji.
  11. Brak informacji o skuteczności dotychczasowego wsparcia.
  12. Nadmierne skupienie na formalnej stronie dokumentu.
  13. Używanie etykiet zamiast opisów funkcjonalnych.
  14. Tworzenie jednego uniwersalnego IPET-u dla wielu uczniów.
  15. Traktowanie dokumentacji jako celu samego w sobie.

Jak poprawić dokumentację ucznia ze SPE? CHECKLISTA

Przed zatwierdzeniem dokumentu warto odpowiedzieć na pytania:

WOPFU

☐ Czy dokument opisuje konkretnego ucznia?

☐ Czy uwzględnia jego mocne strony?

☐ Czy wskazuje rzeczywiste trudności?

☐ Czy opisuje funkcjonowanie w środowisku szkolnym?

☐ Czy wskazuje bariery?

☐ Czy określa potrzeby ucznia?

☐ Czy zawiera informacje o skuteczności dotychczasowego wsparcia?

IPET

☐ Czy cele wynikają z WOPFU?

☐ Czy działania są konkretne?

☐ Czy wiadomo, kto i w jaki sposób realizuje zaplanowane wsparcie?

☐ Czy metody pracy odpowiadają potrzebom ucznia?

☐ Czy można monitorować realizację celów?

☐ Czy program można modyfikować w zależności od postępów?

Jeżeli na większość pytań można odpowiedzieć „tak”, dokumentacja ma znacznie większą wartość praktyczną.


Pomoc psychologiczno-pedagogiczna – dokumentacja ma znaczenie

Prawidłowa organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej wymaga nie tylko znajomości przepisów, ale także umiejętności przełożenia ich na codzienną pracę z uczniem.

Dotyczy to szczególnie sytuacji, w których nauczyciel lub specjalista musi:

  • rozpoznać potrzeby ucznia,
  • analizować bariery,
  • zaplanować działania,
  • dokumentować udzielane wsparcie,
  • współpracować z zespołem,
  • monitorować efekty,
  • modyfikować działania.

Ministerstwo Edukacji wskazuje w materiałach dotyczących edukacji dostępnej m.in. na znaczenie rozpoznawania potrzeb ucznia i barier w środowisku oraz planowania odpowiedniego wsparcia.


Szkolenie „Pomoc psychologiczno-pedagogiczna. Prawidłowa dokumentacja WOPFU, IPET”

Dla nauczycieli i specjalistów, którzy chcą uporządkować wiedzę dotyczącą dokumentowania pracy z uczniem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, szczególnie przydatne może być szkolenie:

„Pomoc psychologiczno-pedagogiczna. Prawidłowa dokumentacja WOPFU, IPET”

Tematyka szkolenia odpowiada na jeden z najważniejszych problemów praktycznych:

jak prawidłowo przejść od rozpoznania potrzeb ucznia do zaplanowania, udokumentowania i monitorowania odpowiedniego wsparcia.

To szczególnie istotne dla:

  • nauczycieli,
  • wychowawców,
  • pedagogów,
  • pedagogów specjalnych,
  • psychologów,
  • logopedów,
  • terapeutów,
  • osób odpowiedzialnych za organizację pomocy psychologiczno-pedagogicznej,
  • dyrektorów placówek oświatowych.

Największą wartością jest odejście od podejścia:

„Muszę wypełnić WOPFU i IPET.”

na rzecz:

„Muszę stworzyć dokumentację, która pomoże zespołowi skutecznie wspierać konkretnego ucznia.”


Podsumowanie – dobry IPET zaczyna się od dobrej WOPFU

WOPFU i IPET nie powinny być traktowane jako dwa niezależne formularze.

To elementy jednego procesu.

WOPFU pokazuje funkcjonowanie ucznia.

IPET przekłada rozpoznane potrzeby na plan działania.

Najczęstsze błędy wynikają przede wszystkim z:

  • kopiowania dokumentów,
  • stosowania ogólników,
  • braku indywidualizacji,
  • pomijania mocnych stron,
  • braku związku między WOPFU a IPET,
  • niewystarczającego monitorowania efektów.

Dobra dokumentacja psychologiczno-pedagogiczna powinna być konkretna, funkcjonalna, aktualna i użyteczna dla osób pracujących z uczniem.

Najważniejsza zasada brzmi:

Nie twórz dokumentacji po to, aby ją mieć. Twórz ją po to, aby na jej podstawie lepiej wspierać ucznia.

Właśnie dlatego warto rozwijać nie tylko znajomość formalnych wymagań, ale przede wszystkim praktyczną umiejętność diagnozowania potrzeb, formułowania celów, planowania działań i prowadzenia dokumentacji. Temu służy szkolenie „Pomoc psychologiczno-pedagogiczna. Prawidłowa dokumentacja WOPFU, IPET”.

Przewijanie do góry

Program:

1. Podstawy teoretyczne TUS

  • cel i założenia TUS
  • oddziaływanie przez modelowanie, ćwiczenie zachowania, wzmacnianie i generalizację
  • instrukcje, wizualizacje, scenki, rola informacji zwrotnej

2. Tworzenie grup TUS

  • rola prowadzących
  • właściwy dobór do grup
  • rozmowa wstępna z rodzicem
  • rozmowa wstępna z dzieckiem (diagnoza)
  • wskazania do pracy indywidualnej

3. Prowadzenie grup, praca „tu i teraz”, proces grupowy

  • struktura zajęć: plan zajęć stacjonarnych
  • tworzenie systemu zasad i systemu motywacyjnego
  • konstruowanie wzmacniających komunikatów
  • praca z emocjami dziecka
  • praca  z trudnymi zachowaniami
  • współpraca z rodzicami

4. Trening Społeczny

  • planowanie tematów dostosowanych do potrzeb uczestników
  • przygotowywanie materiałów na zajęcia
  • przykładowe ćwiczenia, gry i zabawy

5. Zakończenie

Podsumowanie warsztatów, dyskusja, ewaluacja.

6. Materiały dla uczestników (wersja elektroniczna):

  • KAMIENIE MILOWE
  • narzędzia TUS
  • przykładowy plan TUS
  • przykłady instrukcji
  • karty emocji
  • linki do filmów

Prowadząca:

Picture of Monika Kolon

Monika Kolon

Pedagog i socjolog (UW), oligofrenopedagog, socjoterapeutka. Od 20 lat pracuje z dziećmi i młodzieżą, w tym z osobami ze spektrum autyzmu oraz zagrożonymi niedostosowaniem społecznym. Trener umiejętności społecznych dla grup w wieku przedszkolnym, szkolnym, młodzieży i młodych dorosłych. Na co dzień nauczyciel współorganizujący proces kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.