Aktualności oświatowe
Od 1 września 2026 r. wejdą w życie istotne zmiany w organizacji i realizacji doradztwa zawodowego w szkołach. Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji wprowadza nowe obowiązki dla doradców zawodowych oraz większy nacisk na współpracę z pracodawcami, wykorzystanie danych o rynku pracy i nowoczesnych technologii.
Doradca zawodowy w nowej roli
Zmiany znacząco rozszerzają zakres zadań doradcy zawodowego. Jego rola nie będzie już ograniczać się do prowadzenia zajęć i rozmów z uczniami. Od września 2026 r. doradca
ma również analizować prognozy zapotrzebowania na pracowników, monitorować losy absolwentów oraz wykorzystywać te dane podczas pracy z uczniami i rodzicami.
Nowe przepisy wymagają także korzystania z cyfrowych narzędzi doradztwa zawodowego
oraz współtworzenia szkolnych programów doradczych z przedstawicielami rynku pracy.
Współpraca z pracodawcami staje się obowiązkowa
Jedną z najważniejszych zmian jest obowiązek współpracy szkół z lokalnymi
i regionalnymi pracodawcami, izbami gospodarczymi oraz przedstawicielami branż. Program doradztwa zawodowego nie może już powstawać wyłącznie w szkole – musi uwzględniać potrzeby rynku pracy i być tworzony przy udziale partnerów zewnętrznych.
Oznacza to konieczność aktualizacji dokumentacji szkolnej, w tym Wewnątrzszkolnego Systemu Doradztwa Zawodowego (WSDZ), tak aby odzwierciedlała ona rzeczywistą współpracę z otoczeniem gospodarczym.
Dane i analizy podstawą decyzji edukacyjnych
Nowelizacja kładzie duży nacisk na wykorzystanie rzetelnych danych. Doradcy będą zobowiązani do korzystania z prognoz rynku pracy, analiz zatrudnienia oraz wyników monitoringu karier absolwentów.
W praktyce oznacza to większe znaczenie warsztatów rozwijających umiejętność interpretowania danych, krytycznego myślenia i świadomego podejmowania decyzji edukacyjno-zawodowych. Uczniowie mają uczyć się oceny wiarygodności źródeł, rozpoznawania wpływu sztucznej inteligencji na zawody oraz analizowania trendów
w kontekście własnych planów zawodowych.
Cyfrowe narzędzia w codziennej pracy szkoły
Od 2026 r. korzystanie z platform edukacyjnych, baz zawodów i narzędzi online stanie się standardem. Szkoły będą zobowiązane do zapewnienia uczniom i rodzicom dostępu
do aktualnych informacji o zawodach, kwalifikacjach i rynku pracy.
W praktyce oznacza to odejście od tradycyjnych materiałów papierowych na rzecz nowoczesnych zasobów, takich jak: Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji, Mapa Karier, serwis infozawodowe.pl.
Więcej praktyki, mniej teorii
Nowe przepisy wzmacniają znaczenie bezpośredniego kontaktu uczniów
ze środowiskiem pracy. Szczególną rolę mają odgrywać wizyty u pracodawców
oraz w Branżowych Centrach Umiejętności (BCU), które zapewniają dostęp do nowoczesnych technologii, warsztatów i specjalistycznej wiedzy.
Celem jest umożliwienie młodym ludziom poznawania zawodów w rzeczywistych warunkach oraz lepsze przygotowanie ich do przyszłych wyborów edukacyjnych i zawodowych.
Rodzice ważnym uczestnikiem procesu doradczego
Nowelizacja podkreśla również znaczenie współpracy z rodzicami. Szkoły mają systematycznie informować opiekunów o możliwościach kształcenia, zasadach rekrutacji, trendach na rynku pracy oraz wydarzeniach edukacyjnych.
Doradca zawodowy staje się tym samym nie tylko wsparciem dla ucznia, ale również partnerem rodziców, pomagającym im podejmować świadome decyzje dotyczące przyszłości dziecka.
Sztuczna inteligencja i kompetencje przyszłości
Wśród nowych treści programowych znalazły się zagadnienia związane ze sztuczną inteligencją, automatyzacją oraz cyfrową transformacją rynku pracy. Uczniowie będą poznawać wpływ nowych technologii na zawody, elastyczne formy zatrudnienia, cyberbezpieczeństwo oraz możliwości zdobywania kwalifikacji w ramach Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji.
Programy doradztwa mają lepiej odpowiadać na wyzwania współczesnego świata pracy
i przygotowywać młodzież do funkcjonowania w dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości.
Jak przygotować szkołę do zmian?
Przed wejściem nowych przepisów w życie warto:
- przeprowadzić audyt programu doradztwa zawodowego i WSDZ,
- zaktualizować wykorzystywane narzędzia cyfrowe,
- podnieść kompetencje związane z wykorzystaniem AI,
- rozwinąć współpracę z pracodawcami i Branżowymi Centrami Umiejętności,
- wzmocnić działania skierowane do rodziców.
Nowelizacja pokazuje wyraźny kierunek zmian: doradztwo zawodowe ma być bardziej praktyczne, oparte na danych, nowoczesnych technologiach i ścisłej współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym. Celem jest lepsze przygotowanie uczniów do świadomego planowania kariery i funkcjonowania na rynku pracy przyszłości.
