Uczeń w spektrum autyzmu – indywidualizacja pracy oraz praktyczne strategie i metody wsparcia.

Adresaci: Szkolenie skierowane jest do nauczycieli, wychowawców, pedagogów, psychologów, pedagogów specjalnych, terapeutów, nauczycieli współorganizujących kształcenie oraz dyrektorów przedszkoli, szkół i placówek oświatowych. Adresatami są osoby pracujące z uczniami w spektrum autyzmu, zainteresowane pogłębieniem wiedzy na temat ich indywidualnego profilu funkcjonowania, potrzeb komunikacyjnych, sensorycznych i emocjonalnych. Szkolenie przeznaczone jest dla osób chcących rozwijać umiejętności w zakresie indywidualizacji procesu nauczania, obserwacji funkcjonalnej, wspierania samodzielności, organizacji środowiska edukacyjnego, reagowania na zachowania trudne oraz planowania skutecznych oddziaływań wspierających ucznia w codziennym funkcjonowaniu.

Cel Kursu: Celem kursu jest nabycie wiedzy i umiejętności w zakresie rozpoznawania indywidualnych potrzeb i profilu funkcjonowania ucznia w spektrum autyzmu, stosowania obserwacji funkcjonalnej, indywidualizacji procesu nauczania, wspierania komunikacji i samodzielności, dostosowywania środowiska edukacyjnego, rozpoznawania przyczyn zachowań trudnych oraz doboru strategii wspierających regulację emocjonalną i funkcjonowanie ucznia w grupie.

Program:

Moduł I. Spektrum autyzmu – indywidualny profil funkcjonowania ucznia

Spektrum autyzmu jako zróżnicowany sposób funkcjonowania. Obszary komunikacji, relacji społecznych, elastyczności zachowania, przetwarzania sensorycznego i regulacji emocjonalnej. Mocne strony ucznia oraz wpływ środowiska na jego funkcjonowanie. Funkcjonalny opis zachowania zamiast ocen i etykiet.

Moduł II. Obserwacja funkcjonalna jako podstawa indywidualizacji pracy

Rozróżnianie faktów, interpretacji i ocen. Analiza sytuacji poprzedzających zachowanie, zachowania i jego następstw (ABC). Identyfikowanie czynników zwiększających trudności oraz warunków sprzyjających funkcjonowaniu ucznia. Rozpoznawanie potrzeb i funkcji zachowania oraz formułowanie celów wsparcia.

Moduł III. Indywidualizacja procesu nauczania

Dostosowanie sposobu pracy, tempa i formy przekazywania informacji do potrzeb ucznia. Dzielenie zadań na etapy, stosowanie instrukcji krok po kroku, przykładów i pomocy wizualnych. Sprawdzanie rozumienia poleceń, różne sposoby prezentowania wiedzy oraz stopniowe rozwijanie samodzielności.

Moduł IV. Strukturyzacja przestrzeni, czasu i aktywności

Organizacja przewidywalnego środowiska edukacyjnego. Stosowanie planów dnia, lekcji i zadań, wizualizacja czasu oraz kolejności działań. Uprzedzanie o zmianach, organizowanie przerw i wspieranie ucznia w sytuacjach nieprzewidzianych.

Moduł V. Komunikacja z uczniem w spektrum autyzmu

Dostosowanie komunikatów do sposobu przetwarzania informacji. Stosowanie jasnego, konkretnego języka oraz pomocy wizualnych i demonstracji. Rozumienie echolalii i wspieranie komunikacji alternatywnej i wspomagającej (AAC). Uwzględnianie potrzeb komunikacyjnych ucznia, w tym sygnalizowania odmowy, bólu, dyskomfortu i przeciążenia.

Moduł VI. Funkcje wykonawcze i rozwijanie samodzielności

Trudności w rozpoczynaniu, planowaniu i kończeniu zadań oraz organizacji pracy. Wspieranie funkcji wykonawczych za pomocą list kontrolnych, harmonogramów, timerów i instrukcji wizualnych. Stopniowe rozwijanie samodzielności i odpowiedzialności ucznia.

Moduł VII. Przetwarzanie sensoryczne, przeciążenie i regulacja

Różnice w odbiorze bodźców sensorycznych i ich wpływ na funkcjonowanie ucznia. Rozpoznawanie sygnałów przeciążenia oraz ograniczanie niekorzystnych bodźców. Organizacja miejsca wyciszenia, przerw regulacyjnych i aktywności ruchowych wspierających regulację.

Moduł VIII. Emocje, napięcie i zachowania trudne

Przyczyny zachowań trudnych oraz ich uwarunkowania sensoryczne, komunikacyjne, emocjonalne i środowiskowe. Analiza ABC, rozpoznawanie wczesnych sygnałów napięcia, profilaktyka i strategie deeskalacyjne. Zapewnienie bezpieczeństwa oraz modyfikowanie sposobu wsparcia po sytuacji kryzysowej.

Moduł IX. Relacje społeczne, praca w grupie i przeciwdziałanie izolacji

Specyfika funkcjonowania społecznego uczniów w spektrum. Wspieranie komunikacji, współpracy, negocjowania i rozumienia zasad społecznych. Przygotowywanie do aktywności grupowych oraz przeciwdziałanie wykluczeniu, ośmieszaniu i przemocy rówieśniczej.

Moduł X. Indywidualny plan praktycznego wsparcia ucznia

Planowanie wsparcia na podstawie obserwacji funkcjonalnej. Określanie trudności, potrzeb, celów i strategii działania. Dobór narzędzi, monitorowanie efektów oraz modyfikowanie oddziaływań. Współpraca nauczycieli, specjalistów i rodziny.